Basur (Hemoroid) Belirtileri ve Nedenleri Nelerdir?

Basur (hemoroid), makat ve alt rektum bölgesindeki normal damar yastıkçıklarının genişlemesi, sarkması ve şikâyet oluşturmaya başlamasıyla ortaya çıkan yaygın bir proktolojik sorundur. Makattan kanama, ele gelen şişlik, kaşıntı ve dışkılama sırasında rahatsızlık en sık karşılaşılan belirtiler arasındadır.

Hemoroid belirtileri kişiden kişiye değişebilir. Ayrıca makattan kanama veya ağrı gibi yakınmalar yalnızca hemoroide özgü değildir. Bu nedenle özellikle tekrarlayan şikâyetlerin doğrudan “basur” olarak değerlendirilmemesi önemlidir.

Basur (Hemoroid) Nedir?

Makat kanalında dışkılama ve kontinans mekanizmasına katkıda bulunan damar açısından zengin normal dokular bulunur. Bu yapıların genişlemesi, aşağı doğru sarkması ve belirti vermeye başlaması hemoroid hastalığı olarak tanımlanır.

Hemoroidler bulundukları bölgeye göre genel olarak iç hemoroid ve dış hemoroid şeklinde değerlendirilir.

İç hemoroidlerde kanama ve sarkma daha belirgin olabilirken dış hemoroidlerde özellikle pıhtı oluşması durumunda ani başlayan ağrılı bir şişlik ortaya çıkabilir.

Basur Belirtileri Nelerdir?

Hemoroidin belirtileri hastalığın tipine ve derecesine göre değişebilir.

En sık görülen basur belirtileri şunlardır:

• Makattan parlak kırmızı kan gelmesi
• Tuvalet kâğıdında kan görülmesi
• Dışkılama sırasında veya sonrasında ele gelen şişlik
• Makatta kaşıntı ve tahriş
• Makat çevresinde dolgunluk veya rahatsızlık
• Dışarı doğru sarkan hemoroid dokusu
• Makat çevresinde ağrılı şişlik

Hemoroidin ilerleyen derecelerinde dışkılama sırasında dışarı çıkan dokunun kendiliğinden geri dönmemesi veya elle içeri itilmesi gerekebilir.

Basur Kanaması Nasıl Olur?

İç hemoroidin en bilinen belirtilerinden biri ağrısız, parlak kırmızı renkli makat kanamasıdır.

Kan tuvalet kâğıdında, dışkının üzerinde veya klozette fark edilebilir.

Ancak burada önemli bir nokta vardır: Her makat kanaması hemoroid değildir.

Anal fissür, bağırsak polipleri, inflamatuvar bağırsak hastalıkları ve kolorektal hastalıklar da makat kanamasına yol açabilir. Bu nedenle özellikle tekrarlayan veya nedeni bilinmeyen kanamalarda muayene gerekir.

Basur Ağrı Yapar mı?

İç hemoroidler her zaman ağrıya neden olmaz. Bu nedenle ağrı olmaması hemoroid bulunmadığı anlamına gelmediği gibi, şiddetli makat ağrısının otomatik olarak hemoroide bağlanması da doğru değildir.

Özellikle dış hemoroid içerisinde pıhtı oluştuğunda tromboze hemoroid adı verilen durum ortaya çıkabilir. Bu durumda makat kenarında aniden gelişen, sert ve belirgin şekilde ağrılı bir şişlik görülebilir.

Şiddetli makat ağrısının anal fissür veya apse gibi başka nedenleri de olabileceği unutulmamalıdır.

Basur Memesi Nasıl Anlaşılır?

Hastaların “basur memesi” olarak tarif ettiği yapı genellikle makat çevresinde hissedilen veya dışkılama sırasında dışarı çıkan hemoroid dokusudur.

Ancak makat çevresindeki her şişlik hemoroid değildir.

Cilt katlantıları, anal siğiller, apse ve farklı makat hastalıkları da ele gelen oluşumlara neden olabilir. Bu nedenle yalnızca görüntü veya kişinin kendi değerlendirmesiyle kesin tanı koymak doğru değildir.

İç Hemoroid Belirtileri Nelerdir?

İç hemoroidler makat kanalının içerisinde bulunur. Erken dönemde dışarıdan görülmeyebilir veya hissedilmeyebilir.

En sık karşılaşılan belirtiler:

• Dışkılama sırasında parlak kırmızı kanama
• Dışkılama sırasında dışarı doğru sarkma
• Makat bölgesinde dolgunluk hissi
• İleri derecelerde dışarı çıkan dokunun geri dönmemesi

şeklinde olabilir.

İç hemoroidin derecesi tedavi yönteminin belirlenmesinde önemli faktörlerden biridir.

Dış Hemoroid Belirtileri Nelerdir?

Dış hemoroidler makat çevresinde bulunur.

Özellikle tromboz gelişmesi durumunda makat kenarında aniden ortaya çıkan, sert ve ağrılı bir şişlik görülebilir. Oturma, yürüme veya dışkılama sırasında ağrı daha belirgin hale gelebilir.

Dış hemoroidlerin değerlendirilmesi iç hemoroidlerden farklı olduğundan uygulanacak tedavi de farklı olabilir.

Basur Neden Olur?

Hemoroid hastalığının gelişiminde tek bir neden bulunmaz. Makat bölgesindeki damar yastıkçıklarını destekleyen dokuların zamanla zayıflaması ve bölgedeki basıncın artması hemoroid gelişiminde rol oynayabilir.

Özellikle dışkılama sırasında sürekli ve yoğun ıkınma hemoroid dokularının üzerindeki basıncı artırabilir.

Hemoroid gelişimine katkıda bulunabilecek faktörler arasında:

• Kronik kabızlık
• Sürekli ve aşırı ıkınma
• Tuvalette uzun süre oturma
• Düzensiz dışkılama alışkanlıkları
• Gebelik
• Sağlıksız ve liften fakir beslenme
• Yaşla birlikte destek dokularının zayıflaması
• Uzun süreli ishal ve sık dışkılama
• Ağır kaldırma ve karın içi basıncını artıran durumlar

yer alabilir.

Kabızlık Basura Neden Olur mu?

Kabızlık hemoroid gelişimini ve mevcut hemoroid şikâyetlerini etkileyen önemli faktörlerden biridir.

Sert dışkının çıkarılması sırasında uzun süre ıkınmak makat bölgesindeki basıncı artırır. Bu durum hemoroid dokusunun genişlemesine ve aşağı doğru sarkmasına katkıda bulunabilir.

Bu nedenle hemoroid tedavisinde yalnızca mevcut hemoroide müdahale etmek değil, kabızlığın ve yanlış tuvalet alışkanlıklarının düzeltilmesi de önemlidir.

Tuvalette Uzun Oturmak Basur Yapar mı?

Tuvalette gereğinden uzun süre oturmak makat çevresindeki damarlar üzerindeki basıncın artmasına katkıda bulunabilir.

Özellikle telefon kullanmak veya bir şeyler okumak nedeniyle tuvalette geçirilen sürenin uzaması sağlıklı bir dışkılama alışkanlığı değildir.

Dışkılama gerçekleşmiyorsa uzun süre klozette beklemek ve ıkınmak yerine ihtiyaç yeniden oluştuğunda tekrar tuvalete gitmek daha uygun olabilir.

Hamilelikte Basur Neden Olur?

Gebelik sırasında hemoroid şikâyetleri daha sık görülebilir.

Büyüyen rahmin pelvis bölgesindeki damarlara oluşturduğu basınç, hormonal değişiklikler ve gebelik sırasında gelişebilen kabızlık hemoroid oluşumunu kolaylaştırabilir.

Gebelik dönemindeki hemoroidlerin tedavisinde anne ve bebeğin durumu birlikte değerlendirilmelidir.

Basur Kendiliğinden Geçer mi?

Hafif hemoroid şikâyetleri kabızlığın düzeltilmesi, tuvalet alışkanlıklarının değiştirilmesi ve yaşam tarzı düzenlemeleriyle azalabilir.

Ancak belirgin sarkma, tekrarlayan kanama veya ileri derecede hemoroid bulunan hastalarda yalnızca yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olmayabilir.

Tedavi ihtiyacı hemoroidin derecesi ve hastanın şikâyetlerine göre belirlenir.

Basur Olduğumu Nasıl Anlarım?

Hemoroidin belirtileri başka makat hastalıklarıyla karışabileceğinden yalnızca belirtilere bakarak kesin tanı koymak mümkün değildir.

Özellikle kanama, ağrı veya ele gelen şişlik varsa muayenede şikâyetin gerçekten hemoroidden kaynaklanıp kaynaklanmadığı değerlendirilmelidir.

Gerekli görülen hastalarda anal kanal ve rektumun değerlendirilmesine yönelik ek incelemeler yapılabilir.

Ne Zaman Genel Cerrahi Uzmanına Başvurulmalı?

Özellikle aşağıdaki durumlarda değerlendirme önemlidir:

• Tekrarlayan makat kanaması
• Fazla miktarda kanama
• Ani başlayan şiddetli makat ağrısı
• Makat çevresinde sert ve ağrılı şişlik
• Dışarı çıkan ve geri dönmeyen doku
• Bağırsak alışkanlığında kalıcı değişiklik
• Uzun süredir devam eden veya giderek artan şikâyetler

Özellikle makat kanamasının “nasıl olsa basurdur” düşüncesiyle uzun süre göz ardı edilmemesi gerekir.

Sık Sorulan Sorular

Basurun ilk belirtisi nedir?

Tek bir ilk belirti yoktur. İç hemoroidlerde parlak kırmızı kanama veya dışkılama sırasında sarkma, dış hemoroidlerde ise makat çevresinde şişlik gibi belirtiler görülebilir.

Basur kaşıntı yapar mı?

Hemoroid makat çevresinde nem, tahriş ve temizlenme güçlüğüne yol açarak kaşıntıya neden olabilir. Ancak makat kaşıntısının hemoroid dışında da birçok nedeni vardır.

Basur kanaması hangi renktir?

Hemoroid kanaması genellikle parlak kırmızı renktedir. Ancak kanamanın rengine bakarak tek başına hemoroid tanısı konulmamalıdır.

Basur memesi neden çıkar?

Hemoroid dokularının genişlemesi ve destek dokularının zayıflamasıyla hemoroid dokusu dışarı doğru sarkabilir. Dış hemoroidlerde ise makat çevresinde doğrudan şişlik oluşabilir.

Basur için hangi doktora gidilir?

Hemoroid ve diğer makat hastalıklarının tanı ve tedavisi genel cerrahinin çalışma alanındadır. Proktoloji ve koloproktoloji alanında çalışan genel cerrahi uzmanları bu hastalıklarla ilgilenir.