— Makat Fistülü Tedavi Yöntemi
OTSC — Klips ile İç Ağız Kapatma
Klipsle kapatmada fistülün iç ağzı özel bir klipsle mühürlenir. Tıpta anal fistül olarak adlandırılan bu hastalıkta doku kesilmez, çıkarılmaz ve dikiş atılmaz; işlem tamamen makat yoluyla yapılır. Sfinkter kası korunur.
Randevu AlKlipsle kapatma, fistülün iç ağzının küçük bir klipsle mekanik olarak kapatılması esasına dayanır. Makat kanalının içine yerleştirilen klips, iç ağzın kenarlarını bir araya getirir ve orada tutar. Doku kesilmez, çıkarılmaz; dikiş atılmaz.
Bu yöntemi anlamak için fistülün nasıl devam ettiğini bilmek gerekir. Fistül, makat kanalının içindeki bir noktadan — iç ağızdan — başlayıp cilde uzanan bir tünel gibidir. İç ağız açık kaldığı sürece oradan bağırsak içeriği girmeye devam eder ve tünel beslenir.
Klips tam bu noktayı hedefler. İç ağız kapalı tutulduğunda tünelin beslenmesi kesilir ve vücut kendi iyileşme sürecini başlatabilir. Yani klips iyileşmeyi doğrudan yapmaz — iyileşmenin gerçekleşebileceği koşulu yaratır.
Klips, vücutta esnekliğini koruyan özel bir alaşımdan üretilmiştir ve kapanma kuvvetini belirli bir süre boyunca sürdürür. Bu süre sonunda çıkarılır.
Yöntemin en belirgin özelliği hiçbir doku kesilmemesi ya da çıkarılmamasıdır. Uygulama tamamen makat kanalının içinden yapılır; dışarıdan kesi açılmaz ve ciltte iz kalmaz.
Makatın kapanmasını sağlayan sfinkter kasına dokunulmaz. Fistül cerrahisinde hastaların en büyük endişesi olan gaz ve dışkı kontrolü işlemin dışında kalır.
Bu özellikleri nedeniyle klipsle kapatma, daha önce girişim geçirmiş bölgelerde de değerlendirilebilen seçenekler arasında yer alır. Doku çıkarılmadığı için sonraki adımlar açık kalır.
İç ağzın kapatılması flep ile onarım yöntemiyle de yapılabilir; ikisi aynı hedefe farklı yollardan ulaşır. Hangisinin size uygun olduğu muayene ve görüntülemeden sonra birlikte netleşir.
Fistülün neden oluştuğunu makat fistülü (anal fistül) nedir sayfasında ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.
Süreç muayeneyle başlar. Akıntının ne zamandır sürdüğü, daha önce geçirilmiş apse ya da ameliyatlar ve şikayetlerin seyri değerlendirilir; ardından bölge muayene edilir.
Bu yöntemde iç ağzın yerinin ve çevresindeki dokunun durumunun bilinmesi belirleyicidir — çünkü klips oraya yerleştirilecektir. İşlem öncesinde fistül yolu görüntülenir; muayenehanemizde bu değerlendirme transrektal ultrasonla yapılır.
Bölgede aktif iltihap varsa önce seton uygulaması yapılır ve doku sakinleşene kadar beklenir. Klips, sakinleşmiş bir dokuya uygulandığında daha iyi tutunur.
Uygulama ameliyathane şartlarında yapılır ve kısa sürer. Önce fistül yolu içeriden temizlenir. Ardından klips, makat yoluyla iç ağzın üzerine getirilir ve serbest bırakılır; iç ağzın kenarlarını bir araya toplayarak kapatır.
İşlem boyunca doku kesilmez, çıkarılmaz ve dikiş atılmaz. Kas dokusuna müdahale edilmez.
Klips belirli bir süre yerinde kalır; bu süre sonunda kontrol sırasında çıkarılır. Ne zaman çıkarılacağı iyileşmenin seyrine göre birlikte belirlenir.
Kısa bir dinlenme döneminin ardından hastalar aynı gün evlerine döner; hastanede yatış gerekmez. Eve dönerken nelere dikkat edeceğiniz, hangi durumlarda bize ulaşmanız gerektiği ve kontrol randevunuz yazılı olarak paylaşılır.
İlk günlerde bölgede hafif bir dolgunluk ya da yabancı cisim hissi olabilir. Bu his çoğu hastada kısa sürede azalır.
Hastaların büyük bölümü kısa sürede günlük rutinine ve iş hayatına döner. Doku kesilmediği ve dikiş atılmadığı için özel bir yara bakımı gerekmez.
Klipsin yerinde kaldığı dönemde ıkınmaktan kaçınmak özellikle önemlidir. Dışkının yumuşak kalması için lifli beslenmek ve bol su içmek bu süreçte belirleyicidir; sert dışkı klipsin üzerine binen kuvveti artırır.
İlk dönemde dış ağızdan az miktarda akıntı gelmeye devam edebilir. Bu beklenen bir durumdur; iç ağız kapalı kaldıkça akıntı azalır.
Bölgeyi temiz ve kuru tutmak yeterlidir. Ilık suyla yıkamak, sert sabunlardan ve parfümlü ürünlerden uzak durmak iyileşmeyi destekler.
Devam eden belirgin akıntı, artan ağrı, şişlik ya da ateş gibi durumlarda beklemeden bize ulaşmanız gerekir.
Kontrol muayenesi bu yöntemde özellikle önemlidir. Klipsin yerinde durup durmadığı ve iç ağzın kapanıp kapanmadığı hem muayene hem görüntülemeyle değerlendirilir; klipsin çıkarılma zamanı da bu değerlendirmeye göre planlanır.
Süreci birlikte takip ediyoruz. Doku çıkarılmadığı ve kas korunduğu için elimizdeki seçenekler açık kalır. Diğer yöntemleri karşılaştırmalı olarak görmek isterseniz makat fistülü tedavi seçeneklerinin tamamını inceleyebilirsiniz.
— Hocanın Notu
Muayenehaneme gelen fistül hastalarının bir kısmı daha önce birkaç kez ameliyat olmuş, yorulmuş oluyor. Onlara söylediğim şey şu: hâlâ kesmeden deneyebileceğimiz yollar var. Klips bunlardan biri — iç ağzı mekanik olarak kapatıyoruz, hiçbir doku kesmiyoruz, çıkarmıyoruz. Kası da hiç ellemiyoruz. Hangi yöntemin size uygun olduğunu ise ultrasonla bakıp birlikte konuşarak belirliyoruz.
— Prof. Dr. Aybala Yıldız
— Neden Kesmeden Kapatma ?
Fistül cerrahisinde asıl mesele, iç ağzı kapatırken makat kasını ve dokuyu korumaktır. Klipsle kapatmada hiçbir doku kesilmez ya da çıkarılmaz.
Doku Kesilmez, Çıkarılmaz
Sfinkter Kası Korunur
Dikiş Atılmaz
— İzleyin
Klipsle fistül kapatma nasıl yapılıyor? Adım adım, sade bir anlatım.
Hayır. Klips belirli bir süre yerinde kalır ve bu süre sonunda kontrol sırasında çıkarılır. Ne zaman çıkarılacağı iyileşmenin seyrine göre birlikte belirlenir.
İlk günlerde hafif bir dolgunluk ya da yabancı cisim hissi olabilir; bu his çoğu hastada kısa sürede azalır. Doku kesilmediği ve dikiş atılmadığı için ayrıca bir yara ağrısı beklenmez.
Hayır. İşlem makat yoluyla yapılır; hiçbir doku kesilmez ya da çıkarılmaz ve makatın kapanmasını sağlayan sfinkter kasına dokunulmaz. Dışarıdan kesi açılmadığı için ciltte iz de kalmaz.
Klipsle kapatma, daha önce girişim geçirmiş bölgelerde de değerlendirilebilen seçenekler arasında yer alır; doku çıkarılmadığı için sonraki adımlar da açık kalır. Sizin için uygun olup olmadığı muayene ve görüntülemeden sonra birlikte netleşir.
En önemlisi ıkınmaktan kaçınmaktır. Dışkının yumuşak kalması için lifli beslenmek ve bol su içmek bu dönemde belirleyicidir; sert dışkı klipsin üzerine binen kuvveti artırır. Bölgeyi temiz ve kuru tutmak yeterlidir.
Bu sayfada anlatılan yöntem aşağıdaki uluslararası kaynaklara dayanmaktadır.
Advancement Flap — İlerletme Flebi
Fistülün iç ağzı, hemen yanındaki sağlıklı kendi dokunuz kendi kan dolaşımı korunarak kaydırılıp örtülür ve kapatılır.
Detaylı bilgi →FiLaFlep — Lazer ve Flebin Birlikte Uygulanması
Fistül yolu içeriden lazer enerjisiyle büzüştürülüp kapatılır; aynı seansta iç ağız — fistülün kaynağı — hastanın kendi sağlıklı dokusuyla örtülüp mühürlenir. Hem yol hem kaynak tek işlemde ele alınır.
Detaylı bilgi →VAAFT — Video-Assisted Anal Fistula Treatment
İnce kamera fistül yolunun içine ilerletilir; yol ve iç ağız ekranda görüntülenerek temizlenir. Varsa yan kollar da bu sayede bulunur.
Detaylı bilgi →— Yazar Hakkında
Prof. Dr. Aybala Yıldız
FACS · FEBS-C
Genel Cerrahi Profesörü. Koloproktoloji, proktoloji ve pelvik taban hastalıklarında uzmanlaşmış cerrahi pratiği yürütüyor. Ankara Cubes Plazada kendi muayenehanesinde hizmet veriyor.