Makat apsesi, makat çevresindeki dokularda enfeksiyon sonucunda oluşan irin dolu bir boşluktur. Apse geliştiğinde temel tedavi çoğu zaman bu boşluğun uygun şekilde boşaltılması, yani drenaj işlemidir.
Drenaj sonrasında ağrı ve basınç hissi azalabilir. Ancak enfeksiyonun kontrol altına alınması ve yaranın iyileşmesi için işlem sonrası bakım da önemlidir.
Makat apsesi drenajı sonrası bakımın temel amacı; yaranın temizliğini sağlamak, iyileşmeyi takip etmek ve yeniden enfeksiyon gelişimini düşündüren belirtileri erken fark etmektir.
Yaranın yeri, derinliği ve uygulanan işlem farklı olabileceği için bakım önerileri kişiye göre değişebilir. Bu nedenle işlemi gerçekleştiren cerrahın talimatları önceliklidir.
Makat Apsesi Drenajı Sonrasında Neler Beklenir?
Drenaj işlemiyle apse içerisinde biriken irin boşaltılır. Böylece dokular üzerindeki basınç azalır.
İşlem sonrasında ilk günlerde:
- Yara çevresinde hassasiyet
- Hafif veya orta düzeyde ağrı
- Bir miktar kanlı ya da sarımsı akıntı
- Pansuman ihtiyacı
- Otururken veya hareket ederken rahatsızlık
görülebilir.
Bu belirtilerin seyri apsenin büyüklüğüne, yerleşimine ve uygulanan drenaj yöntemine göre değişebilir.
Beklenen iyileşme sürecinde ağrı ve hassasiyetin zaman içerisinde azalması önemlidir. Giderek artan ağrı veya yeniden oluşan şişlik ise değerlendirme gerektirir.
Drenaj Sonrası Yara Neden Açık Bırakılabilir?
Makat apsesi drenajından sonra yara bazı hastalarda açık bırakılır.
Bunun nedeni, apse boşluğunun içerisindeki enfekte materyalin dışarı çıkışının devam etmesini sağlamak ve yaranın uygun şekilde iyileşmesine olanak tanımaktır.
Yara zaman içerisinde derin dokulardan yüzeye doğru iyileşebilir.
Bu nedenle drenaj sonrasında yaranın hemen kapanmaması her zaman olumsuz bir durum değildir.
Ancak yara bakımının nasıl yapılacağı ve pansuman gerekip gerekmediği cerrahın uyguladığı yönteme göre belirlenmelidir.
Makat Apsesi Drenajı Sonrası Yara Temizliği Nasıl Yapılır?
Yara temizliğinde temel amaç bölgeyi tahriş etmeden temiz tutmaktır.
Genellikle ılık suyla nazik temizlik yapılabilir. Ancak yaranın içerisine herhangi bir ürün uygulanması veya özel bir yıkama yapılması gerekiyorsa bu işlem yalnızca cerrahın önerisine göre gerçekleştirilmelidir.
Temizlik sırasında:
- Bölge sert şekilde ovalanmamalıdır.
- Parfümlü sabun ve tahriş edici ürünlerden kaçınılmalıdır.
- Doktor önermedikçe yara içerisine antiseptik veya farklı ürünler uygulanmamalıdır.
- Temizlik sonrasında çevredeki cilt nazikçe kurulanmalıdır.
Yaranın temiz tutulması önemlidir ancak aşırı temizlik ve sert müdahaleler hassas dokularda tahrişe neden olabilir.
Drenaj Sonrası Pansuman Nasıl Yapılır?
Pansuman ihtiyacı yaranın büyüklüğüne, akıntı miktarına ve cerrahın uyguladığı yönteme göre değişebilir.
Bazı hastalarda dışarıdan emici gazlı bez kullanılması yeterli olabilirken bazı yaralarda farklı pansuman uygulamaları gerekebilir.
Pansumanın amacı akıntıyı kontrol etmek ve çevredeki cildin temiz kalmasını sağlamaktır.
Akıntıyla ıslanan dış pansumanın değiştirilmesi gerekebilir.
Yara içerisine gazlı bez yerleştirme, tampon uygulama veya mevcut tamponu çıkarma işlemleri mutlaka verilen tıbbi talimatlara uygun yapılmalıdır.
Her makat apsesi drenajı sonrasında yara içerisine tampon yerleştirilmesi gerekmez.
Makat Apsesi Sonrası Oturma Banyosu Yapılır mı?
Ilık oturma banyosu bazı hastalarda bölgesel temizlik ve rahatlama amacıyla önerilebilir.
Ancak drenaj sonrasında ne zaman başlanacağı, ne kadar süre uygulanacağı ve hangi sıklıkta yapılacağı cerrahın önerisine göre belirlenmelidir.
Oturma banyosu önerildiyse genellikle temiz ve ılık su kullanılır.
Suyun çok sıcak olmaması önemlidir. Ayrıca doktor önermedikçe suya sabun, antiseptik, bitkisel ürün veya farklı maddeler eklenmemelidir.
Oturma banyosu yaranın tıbbi takibinin veya gerekli pansumanın yerine geçmez.
Makat Apsesi Drenajı Sonrası Akıntı Normal mi?
Drenaj sonrasında bir süre akıntı görülebilir.
Özellikle açık bırakılan yaralarda iyileşme devam ederken az miktarda sıvı veya kanla karışık akıntı oluşabilir.
Ancak akıntının miktarı ve süresi her hastada aynı değildir.
Akıntının giderek artması, kötü kokuyla birlikte yeniden şişlik oluşması, ağrının belirginleşmesi veya ateş gelişmesi yeniden enfeksiyon açısından değerlendirilmelidir.
Ayrıca yara iyileştikten sonra aynı bölgede tekrarlayan akıntı görülmesi anal fistül olasılığını düşündürebilir.
Drenaj Sonrası Tuvalete Çıkarken Nelere Dikkat Edilmeli?
Makat çevresindeki yara nedeniyle hastalar dışkılama sırasında ağrı yaşayabileceklerini düşünerek tuvalete gitmekten kaçınabilir.
Ancak dışkılamayı uzun süre ertelemek kabızlığa ve dışkının sertleşmesine yol açabilir.
Bu nedenle iyileşme döneminde dışkının rahat çıkarılabilmesi önemlidir.
Yeterli sıvı tüketimi, uygun lif alımı ve düzenli tuvalet alışkanlığı kabızlığın önlenmesine yardımcı olabilir.
Tuvalette uzun süre oturmaktan ve aşırı ıkınmaktan kaçınılmalıdır.
Doktor tarafından dışkı yumuşatıcı önerildiyse verilen kullanım talimatlarına uyulmalıdır.
Makat Apsesi Sonrası Beslenme Nasıl Olmalı?
Drenaj sonrasında her hasta için geçerli özel bir beslenme listesi bulunmaz.
Ancak kabızlığı önlemeye yardımcı bir beslenme düzeni iyileşme döneminde rahatlık sağlayabilir.
Sebzeler, meyveler, tam tahıllar ve uygun miktarda sıvı tüketimi dışkı düzeninin korunmasına katkıda bulunabilir.
Lif tüketimi kişinin bağırsak alışkanlıklarına göre düzenlenmelidir. Lif miktarını aniden artırmak bazı kişilerde gaz ve şişkinliğe neden olabilir.
Temel amaç dışkının sertleşmesini ve dışkılama sırasında aşırı ıkınmayı önlemektir.
Makat Apsesi Drenajı Sonrası Ağrı Ne Zaman Azalır?
Drenaj işlemiyle apse içerisindeki basınç azaldığı için hastaların bir bölümünde ağrıda erken dönemde rahatlama görülebilir.
Ancak işlem bölgesindeki yara ve doku hassasiyeti nedeniyle ağrı hemen tamamen ortadan kalkmayabilir.
İyileşme süresi apsenin derinliğine, yaranın büyüklüğüne ve hastanın genel sağlık durumuna göre değişir.
Önemli olan ağrının zaman içerisindeki seyridir.
Azalmak yerine giderek artan ağrı, yeniden gelişen şişlik veya ateş beklenen iyileşme bulguları olarak değerlendirilmemelidir.
Drenaj Sonrası Günlük Hayata Ne Zaman Dönülür?
Günlük yaşama dönüş süresi yapılan işlemin kapsamına ve hastanın iyileşme durumuna göre değişir.
Yüzeysel bir apse drenajı sonrasında günlük aktivitelere dönüş daha kısa sürebilirken derin veya geniş apselerde daha uzun bir iyileşme dönemi gerekebilir.
Uzun süre oturmak, ağır fiziksel aktiviteler veya bölgeye baskı oluşturan hareketler başlangıçta rahatsızlık verebilir.
Bu nedenle işe dönüş, egzersiz ve diğer fiziksel aktiviteler için işlemi gerçekleştiren cerrahın önerileri dikkate alınmalıdır.
Makat Apsesi Drenajı Sonrası Antibiyotik Kullanılır mı?
Her hastaya drenaj sonrasında antibiyotik verilmesi gerekmez.
Komplike olmayan anorektal apselerde yeterli drenaj sağlandıktan sonra rutin antibiyotik kullanımı her hasta için gerekli kabul edilmez.
Ancak çevre dokulara yayılan enfeksiyon, sistemik enfeksiyon belirtileri veya bağışıklık sistemini etkileyen durumlar varsa antibiyotik tedavisi değerlendirilebilir.
Antibiyotik reçete edildiyse önerilen kullanım şekline uyulmalı, doktor değerlendirmesi olmadan tedavi değiştirilmemelidir.
Makat Apsesi Drenajından Sonra Fistül Gelişebilir mi?
Evet. Makat apsesi sonrasında bazı hastalarda anal fistül gelişebilir.
Anal fistül, makat kanalının iç kısmı ile makat çevresindeki cilt arasında oluşan anormal bir kanaldır.
Apse boşaltıldıktan sonra enfeksiyonun başladığı anal bez ile cilt arasında kalıcı bir bağlantı devam edebilir.
Bu nedenle drenaj işleminin yapılmış olması daha sonra fistül gelişmeyeceğini garanti etmez.
Özellikle yara iyileştikten sonra aynı bölgede tekrarlayan akıntı, şişlik veya yeniden apse oluşması fistül açısından değerlendirilmelidir.
Hangi Belirtilerde Doktora Başvurulmalı?
Drenaj sonrasında iyileşmenin takip edilmesi önemlidir.
Aşağıdaki belirtiler yeniden değerlendirme gerektirebilir:
- Giderek artan veya şiddetlenen ağrı
- Yeni gelişen veya büyüyen şişlik
- Ateş ve titreme
- Belirgin kötü kokulu veya artan irinli akıntı
- Durmayan ya da fazla miktarda kanama
- Genel durum bozukluğu
- Yara iyileştikten sonra tekrarlayan akıntı
Özellikle ateş, titreme, hızla artan ağrı veya belirgin genel durum bozukluğu varsa aynı gün tıbbi değerlendirme gerekir. Ağır genel durum bozukluğunda acil servise başvurulmalıdır.
Makat Apsesi Drenajı Sonrası Kontrol Muayenesi Neden Önemlidir?
Kontrol muayenesinde yaranın iyileşmesi, akıntının durumu ve enfeksiyonun kontrol altında olup olmadığı değerlendirilir.
Gerekli durumlarda pansuman düzeni yeniden planlanabilir.
Ayrıca devam eden veya tekrarlayan şikâyetlerde altta anal fistül bulunup bulunmadığı araştırılabilir.
Bu nedenle belirtilerin azalması, planlanan kontrol muayenelerinin gereksiz olduğu anlamına gelmez.
Sıkça Sorulan Sorular
Makat apsesi boşaltıldıktan sonra yara ne zaman kapanır?
Yaranın kapanma süresi apsenin büyüklüğüne, derinliğine ve uygulanan drenaj yöntemine göre değişir. Her hasta için geçerli sabit bir iyileşme süresi bulunmaz.
Drenaj sonrası akıntı kaç gün sürer?
Akıntının süresi yaranın özelliklerine göre değişebilir. İlk dönemde akıntı görülebilir ancak devam eden, artan veya yeniden başlayan akıntı değerlendirilmelidir.
Makat apsesi drenajı sonrası duş alınabilir mi?
Duşa ne zaman başlanabileceği yara ve pansuman durumuna göre değişebilir. İşlemi gerçekleştiren cerrahın temizlik ve pansuman talimatları uygulanmalıdır.
Drenaj sonrası her gün pansuman gerekir mi?
Her hastada aynı pansuman düzeni uygulanmaz. Pansuman ihtiyacı yaranın büyüklüğüne, akıntı miktarına ve kullanılan pansuman yöntemine göre belirlenir.
Makat apsesi sonrası oturma banyosu yapılır mı?
Bazı hastalarda ılık oturma banyosu önerilebilir. Ancak uygulamaya ne zaman başlanacağı ve sıklığı cerrahın önerilerine göre belirlenmelidir.
Makat apsesi drenajından sonra tekrar apse oluşur mu?
Evet. Bazı hastalarda yeniden apse gelişebilir. Özellikle aynı bölgede tekrarlayan apse veya akıntı varsa anal fistül açısından değerlendirme gerekebilir.
Makat apsesi drenajı sonrası antibiyotik şart mı?
Hayır. Yeterli drenaj sonrasında her hastada antibiyotik gerekli değildir. Antibiyotik ihtiyacı enfeksiyonun yaygınlığına ve hastanın klinik özelliklerine göre belirlenir.