— Kıl Dönmesi Tedavi Yöntemleri
Limberg · Karydakis · Cleft Lift
Flep yöntemlerinde hastalıklı alan çıkarılır ve kapatma, komşu sağlıklı doku kaydırılarak orta hattın dışına alınır. Tıpta pilonidal sinüs denen bu hastalıkta bölgedeki derin oluk aynı zamanda düzleştirilir.
Randevu AlFlep yöntemlerinde hastalıklı alan çıkarıldıktan sonra kapatma, komşu sağlıklı dokunun kaydırılmasıyla yapılır. Buradaki asıl fikir kapatmanın kendisi değil, bölgenin şeklinin değişmesidir.
Kıl dönmesi kuyruk sokumundaki derin oluğun içinde başlar. Bu oluk dar, kapalı ve nemli bir alandır; dökülen kıllar burada birikir ve cilde girecek zemini bulur. Yani hastalığın devam etmesini kolaylaştıran şey yalnızca kanal değil, bölgenin kendi şeklidir.
Flep ameliyatları tam bu noktaya müdahale eder. İki şey aynı anda yapılır: dikiş hattı orta hattın dışına taşınır ve derin oluk düzleştirilir. Bölge daha sığ, daha havadar bir hâle geldiğinde kılın aynı şekilde birikmesi zorlaşır.
Bu ailenin içinde uyguladığımız üç teknik var; hepsi aynı mantığı farklı geometrilerle kurar.
Limberg (romboid) flebi. Hastalıklı alan eşkenar dörtgen biçiminde çıkarılır. Hemen yanındaki sağlam dokudan aynı ölçülerde bir flep hazırlanır ve boşluğu kapatacak şekilde kaydırılır. Dikiş hattı orta hattın dışında kalır, oluk belirgin biçimde düzleşir.
Karydakis flebi. Hastalıklı alan çıkarıldıktan sonra komşu doku yana doğru kaydırılarak kapatma yapılır ve dikiş hattı orta hattın yanına alınır. Doku hareketi Limberg'e göre daha sınırlıdır; oluk yine sığlaşır.
Cleft lift. Burada derinlik büyük ölçüde korunur; asıl amaç oluğun iki yakasını birbirine yaklaştırıp bölgeyi düzleştirmektir. Çıkarılan cilt miktarı sınırlı tutulur ve dikiş hattı yine orta hattın dışına alınır.
Hangisinin size uygun olduğu, bölgenin yapısına ve daha önce geçirilmiş işlemlere göre muayenede birlikte belirlenir. Bu yöntemler daha önce ameliyat olmuş hastalarda da uygulanabilir.
Kıl dönmesinde dokuyu koruyarak çalışmayı hedefleyen yöntemler de vardır; kanalın içeriden kapatıldığı lazerle tedavibunlardan biridir.
Kıl dönmesinin neden oluştuğunu ve nasıl seyrettiğini kıl dönmesi (pilonidal sinüs) nedir sayfasında ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.
Süreç muayeneyle başlar. Şikayetlerin ne zamandır sürdüğü, daha önce geçirilmiş apse ya da ameliyatlar, akıntı ve şişlik atakları değerlendirilir; ardından bölge muayene edilir. Oluğun derinliği, hastalıklı alanın genişliği ve komşu dokunun durumu belirlenir. Hangi tekniğin uygulanacağı bu değerlendirmeden sonra netleşir.
Kullandığınız ilaçlar, özellikle kan sulandırıcılar, önceden konuşulur ve gerekiyorsa düzenlenir.
Uygulama ameliyathane şartlarında yapılır. Önce hastalıklı alan çıkarılır. Ardından seçilen tekniğe göre komşu dokudan flep hazırlanır ve boşluğu kapatacak şekilde kaydırılır. Kapatma katman katman yapılır.
Bu aşamada iki şey birlikte gözetilir: dikiş hattının orta hattın dışında kalması ve bölgedeki oluğun düzleşmesi. Ameliyatın başarısını belirleyen şey bu geometridir.
Bazı durumlarda kapatılan alanın altına, birkaç gün kalacak ince bir dren yerleştirilir. Bu beklenen bir uygulamadır ve sıvı birikimini önlemek içindir; ne zaman alınacağı size söylenir.
Hastanede kalış süresi ameliyatın kapsamına göre belirlenir ve size önceden bildirilir. Eve dönerken nelere dikkat edeceğiniz, hangi durumlarda bize ulaşmanız gerektiği ve kontrol randevunuz yazılı olarak paylaşılır.
İlk günlerde bölgede gerginlik ve hafif bir rahatsızlık hissi olabilir. Bu his, dokunun yeni konumuna yerleşmesiyle birlikte kısa sürede geriler.
Günlük hayata dönüş çoğu hastada birkaç gün içinde mümkün olur; tam iyileşme ise kademeli ilerler. İlk dönemde dikiş hattını zorlamamak esastır: uzun süre tek pozisyonda oturmamak, ani ve zorlayıcı hareketlerden kaçınmak yeterlidir.
Bakım basittir: bölgeyi temiz ve kuru tutmak, size tarif edilen şekilde pansumanı yenilemek. Sert sabunlardan ve parfümlü ürünlerden uzak durmak iyileşmeyi destekler. Dikişler belirlenen sürede alınır.
Dikiş hattında hafif bir kızarıklık ve şişlik olabilir; bu beklenen bir durumdur ve zamanla geriler.
Artan ağrı, yayılan kızarıklık, dikiş hattından gelen akıntı ya da ateş gibi durumlarda beklemeden bize ulaşmanız gerekir.
Şimdi işin ikinci yarısına gelelim, çünkü kıl dönmesinde asıl mesele tekrarlamamasıdır. Flep ameliyatları bölgenin şeklini değiştirerek kılın birikmesini zorlaştırır; ama bölgede kıl üretilmeye devam eder. Bu nedenle tedavi sonrası dönemde bölgenin kılsız tutulması büyük önem taşır.
Bunun için en etkili yol lazer epilasyondur; randomize çalışmalar, tedavi sonrası uygulanan lazer epilasyonun tekrarlama olasılığını azalttığını göstermektedir. Bölgeyi kuru tutmak ve uzun süre nemli kalmasını önlemek de aynı amaca hizmet eder.
Kontrol muayenesi sürecin ayrılmaz parçasıdır. Dikiş hattının iyileşmesi birlikte değerlendirilir; şikayetler geçmiş olsa bile bu görüşmeleri atlamamak gerekir. Diğer seçenekleri karşılaştırmalı olarak görmek isterseniz kıl dönmesi tedavi yöntemlerinin tamamını inceleyebilirsiniz.
— Hocanın Notu
Flep ameliyatı kulağa büyük geliyor, biliyorum. Hastalarım odaya girer girmez soruyor: “Hocam çok mu keseceksiniz?” Buradaki mesele daha çok kesmek değil, bölgenin şeklini değiştirmek. O derin oluk düzleştiğinde ve dikiş hattı orta hattın dışına alındığında kıl aynı şekilde birikemiyor — asıl kazanç bu. Ameliyatı planlarken de o gün ne kadar doku çıkaracağıma değil, bir yıl sonra bölgenin nasıl duracağına bakıyorum. Ve her hastama söylediğimi burada da söyleyeyim: ameliyat işin yarısı. Bölge kıl üretmeye devam ediyor; o yüzden sonrasında epilasyonu da konuşuyoruz.
— Prof. Dr. Aybala Yıldız
— Neden Bölgenin Şekli Değişiyor
Kıl dönmesi, kuyruk sokumundaki derin ve kapalı oluğun içinde başlar. Flep yöntemleri bu oluğu düzleştirerek kılın birikmesini zorlaştırır.
Derin Oluk Düzleşir
Kapatma Orta Hat Dışında
Kılın Birikmesi Zorlaşır
— İzleyin
Kıl dönmesinde flep ameliyatı nasıl yapılıyor? Adım adım, sade bir anlatım.
Üçü de aynı mantığı farklı geometrilerle kurar: dikiş hattını orta hattın dışına taşımak ve derin oluğu düzleştirmek. Limberg'de eşkenar dörtgen biçiminde bir flep kaydırılır; Karydakis'te doku hareketi daha sınırlıdır ve dikiş hattı orta hattın yanına alınır; cleft lift'te derinlik büyük ölçüde korunarak oluğun iki yakası birbirine yaklaştırılır. Hangisinin size uygun olduğu muayeneden sonra birlikte netleşir.
Günlük hayata dönüş çoğu hastada birkaç gün içinde mümkün olur; tam iyileşme ise kademeli ilerler. İlk dönemde dikiş hattını zorlamamak esastır: uzun süre tek pozisyonda oturmamak ve ani, zorlayıcı hareketlerden kaçınmak yeterlidir.
Kapatma dikişle yapıldığı için bölgede bir dikiş hattı kalır ve bu hat zamanla soluklaşır. Konumu tesadüfi değildir: orta hattın dışına, bölgenin daha az zorlandığı bir yere alınır. İyileşme süreci ve izin zamanla nasıl değişeceği kontrol muayenelerinde birlikte takip edilir.
Hastanede kalış süresi ameliyatın kapsamına göre belirlenir ve size önceden bildirilir. Bazı durumlarda kapatılan alanın altına birkaç gün kalacak ince bir dren yerleştirilir; bu beklenen bir uygulamadır ve ne zaman alınacağı size söylenir.
Flep ameliyatları bölgenin şeklini değiştirerek kılın birikmesini zorlaştırır; ama bölge kıl üretmeye devam eder. Bu nedenle tedavi sonrası dönemde bölgenin kılsız ve kuru tutulması büyük önem taşır. Randomize çalışmalar, tedavi sonrası uygulanan lazer epilasyonun tekrarlama olasılığını azalttığını göstermektedir.
Bu sayfada anlatılan yöntem aşağıdaki uluslararası kaynaklara dayanmaktadır.
Sinusectomy — Selective Sinus Excision
Sadece hastalıklı kıl dönmesi kanalının kendisi çıkarılır. Çevresindeki sağlam dokuya dokunulmaz — çıkarılan alanın sınırını kanalın kendisi belirler, cerrahın tahmini değil.
Detaylı bilgi →SiLaC — Sinus Laser Closure
Doku geniş biçimde çıkarılmaz; yalnızca kanalın kendisi ele alınır.
Detaylı bilgi →Bascom's Pit Picking Procedure
Orta hatta bulunan küçük delikler (pit'ler) milimetrik ölçüde çıkarılır. Alttaki boşluk ise orta çizginin yanından, küçük bir açıklıktan temizlenir. Kıllar ve döküntüler uzaklaştırılır.
Detaylı bilgi →— Yazar Hakkında
Prof. Dr. Aybala Yıldız
FACS · FEBS-C
Genel Cerrahi Profesörü. Koloproktoloji, proktoloji ve pelvik taban hastalıklarında uzmanlaşmış cerrahi pratiği yürütüyor. Ankara Cubes Plazada kendi muayenehanesinde hizmet veriyor.