Makat çevresinde ortaya çıkan küçük kabarıklıklar, et beni benzeri oluşumlar veya zamanla çoğalan siğiller, hastalarda endişeye neden olabilir. Bu tür oluşumların olası nedenlerinden biri Human Papillomavirus (HPV) enfeksiyonudur.
HPV, cilt ve mukozaları etkileyebilen yaygın bir virüs grubudur. Bazı HPV tipleri genital ve anal bölgede siğillere neden olabilirken bazı tipler belirli kanser türleriyle ilişkilidir.
Makat siğili (anal kondilom), HPV enfeksiyonuna bağlı olarak makat çevresinde veya anal kanal içerisinde gelişebilen siğil benzeri oluşumlardır.
Makat çevresinde görülen her kabarıklık HPV kaynaklı değildir. Hemoroid, cilt katlantıları ve başka deri hastalıkları da benzer görünümler oluşturabilir.
Bu nedenle doğru tanı ve uygun tedavi planlaması için uzman değerlendirmesi önemlidir.
HPV Nedir?
HPV, çok sayıda farklı tipi bulunan bir virüs grubudur. Bazı tipleri ciltte siğillere neden olurken bazıları genital ve anal bölgeyi etkileyebilir.
HPV enfeksiyonlarının önemli bir bölümü bağışıklık sistemi tarafından zaman içerisinde kontrol altına alınabilir.
Ancak bazı kişilerde enfeksiyon kalıcı olabilir veya siğil oluşumuna yol açabilir.
HPV tipleri genel olarak kanserle ilişkileri açısından düşük riskli ve yüksek riskli olarak sınıflandırılır.
HPV tip 6 ve 11, genital ve anal siğillerin büyük bölümünden sorumlu olan düşük riskli tiplerdir.
HPV tip 16 ve 18 gibi yüksek riskli tipler ise bazı kanserlerin gelişimiyle ilişkilidir.
Bu ayrım önemlidir çünkü HPV taşıyan herkesin kanser geliştireceği veya siğil oluşan herkesin yüksek riskli HPV taşıdığı söylenemez.
Makat Siğili (Anal Kondilom) Nedir?
Makat siğili, HPV enfeksiyonu sonucunda anal bölgenin cildinde veya anal kanal içerisinde gelişebilen iyi huylu oluşumlardır.
Tıbbi adıyla kondiloma aküminata, tek bir küçük kabarıklık şeklinde başlayabileceği gibi birden fazla siğil şeklinde de görülebilir.
Siğillerin görünümü kişiden kişiye değişebilir.
Bazıları küçük ve düz yüzeyliyken bazıları kabarık, pürtüklü veya kümelenmiş olabilir.
Anal kanalın içinde yerleşen siğiller ise dışarıdan fark edilmeyebilir.
Makat siğillerinin büyük bölümü iyi huyludur. Ancak şüpheli görünümlü lezyonların değerlendirilmesi ve gerektiğinde biyopsi yapılması önemlidir.
HPV ve Makat Siğili Nasıl Bulaşır?
HPV, enfekte cilt veya mukozayla doğrudan temas sonucunda bulaşabilir.
Genital ve anal bölgeyi etkileyen HPV tiplerinde cinsel temas önemli bir bulaşma yoludur.
Bulaşma yalnızca penetratif cinsel ilişkiyle sınırlı değildir. Enfekte bölgeyle yakın cilt teması da bulaşmaya neden olabilir.
Virüs, görünür siğil bulunmayan kişilerden de bulaşabilir.
Bu nedenle kişinin kendisinde veya partnerinde siğil görülmemesi, HPV bulunmadığını kesin olarak göstermez.
HPV enfeksiyonunun ne zaman veya kimden bulaştığını belirlemek çoğu zaman mümkün değildir.
Virüs, bulaşmadan uzun süre sonra belirti verebilir.
Makat Siğili Belirtileri Nelerdir?
Makat siğilleri her zaman belirgin şikâyetlere neden olmaz.
Bazı hastalar siğilleri tesadüfen fark ederken bazı hastalarda kaşıntı, tahriş veya rahatsızlık hissi görülebilir.
En sık karşılaşılabilen belirtiler şunlardır:
- Makat çevresinde küçük, et beni benzeri kabarıklıklar
- Tek veya çok sayıda siğil oluşumu
- Pürtüklü ya da kümelenmiş cilt lezyonları
- Makat çevresinde kaşıntı
- Bölgesel tahriş ve rahatsızlık
- Bazı hastalarda hafif kanama
- Anal kanal içerisindeki lezyonlarda dolgunluk veya yabancı cisim hissi
Ancak bu belirtiler yalnızca makat siğiline özgü değildir.
Özellikle kanama, ağrı veya ele gelen kitle gibi şikâyetlerin farklı anal bölge hastalıklarından kaynaklanabileceği unutulmamalıdır.
Makat Siğili ile Hemoroid Arasındaki Fark Nedir?
Makat çevresindeki kabarıklıklar bazen hemoroid ile karıştırılabilir.
Ancak bu iki hastalığın oluşum mekanizması birbirinden farklıdır.
Hemoroid, anal bölgedeki damar yastıkçıklarının büyümesi veya aşağı doğru yer değiştirmesiyle ilişkili bir hastalıktır.
Makat siğili ise HPV enfeksiyonuna bağlı gelişen cilt veya mukozal lezyondur.
Hemoroidlerde kanama, şişlik ve bazı durumlarda ağrı ön planda olabilir.
Makat siğillerinde ise küçük kabarıklıklar, pürtüklü yüzey ve birden fazla lezyon görülmesi daha dikkat çekici olabilir.
Ancak yalnızca görünüm veya belirtiler üzerinden kesin ayrım yapmak her zaman mümkün değildir.
Makat çevresinde yeni ortaya çıkan veya büyüyen oluşumların muayene ile değerlendirilmesi gerekir.
Makat Siğili Kendiliğinden Geçer mi?
HPV enfeksiyonlarının önemli bir bölümü zaman içerisinde bağışıklık sistemi tarafından kontrol altına alınabilir.
Görünür siğiller de bazı kişilerde kendiliğinden küçülebilir veya kaybolabilir.
Ancak bazı hastalarda siğiller uzun süre devam edebilir, büyüyebilir veya sayıca artabilir.
Bu nedenle her makat siğilinin kendiliğinden geçeceği düşünülmemelidir.
Özellikle anal kanal içerisinde bulunan, büyüyen, kanayan veya şüpheli görünüm taşıyan lezyonların değerlendirilmesi önemlidir.
Makat Siğili Nasıl Teşhis Edilir?
Makat siğili tanısında temel yaklaşım, hastanın şikâyetlerinin değerlendirilmesi ve anal bölgenin muayenesidir.
Hekim, lezyonların sayısını, büyüklüğünü, yerleşimini ve görünümünü değerlendirir.
Gerekli durumlarda anal kanal içerisindeki lezyonların araştırılması için anoskopik inceleme yapılabilir.
Tanının net olmadığı veya şüpheli özellikler taşıyan lezyonlarda biyopsi gerekebilir.
Özellikle sert, düzensiz, ülserleşmiş, kolay kanayan veya tedaviye rağmen devam eden lezyonlar ayrıca değerlendirilmelidir.
Görünür makat siğillerinin tanısı için rutin HPV DNA testi genellikle gerekli değildir. HPV testi, siğilin tanısını doğrulamak veya tedavisini yönlendirmek amacıyla rutin olarak önerilmez.
Makat Siğili Tedavisi Nasıl Yapılır?
Makat siğilinin tedavisinde tek bir yöntem bütün hastalar için uygun değildir.
Tedavi planı; siğillerin sayısına, büyüklüğüne, yerleşimine, hastanın bağışıklık durumuna ve önceki tedavilere göre belirlenir.
Tedavinin temel amacı görünür siğillerin ortadan kaldırılması ve hastanın şikâyetlerinin azaltılmasıdır.
Ancak siğillerin tedavi edilmesi, HPV'nin vücuttan tamamen temizlendiği anlamına gelmez.
Topikal Tedaviler
Bazı dış genital ve perianal siğillerde uygun ilaç tedavileri kullanılabilir.
Ancak her ürün anal bölgenin her kısmında güvenle uygulanamaz.
Özellikle anal kanal içerisindeki siğillerde, dış cilt için kullanılan ürünlerin gelişigüzel uygulanması uygun değildir.
Tedavi seçimi ve uygulama şekli hekim tarafından belirlenmelidir.
Kriyoterapi (Dondurma Tedavisi)
Kriyoterapi, siğil dokusunun kontrollü şekilde dondurulmasını amaçlayan yöntemlerden biridir.
Uygun hastalarda uygulanabilir.
Ancak lezyonların büyüklüğü ve sayısına göre birden fazla seans gerekebilir.
Elektrokoterizasyon
Elektrokoterizasyon, elektrik enerjisiyle siğil dokusunun ortadan kaldırılmasını amaçlayan bir yöntemdir.
Özellikle bazı yaygın veya çok sayıda lezyon bulunan hastalarda değerlendirilebilir.
Uygulama sonrasında bölgesel yara bakımı gerekebilir.
Cerrahi Tedavi
Büyük, yaygın veya farklı yöntemlerle tedavi edilmesi güç olan siğillerde cerrahi çıkarma düşünülebilir.
Anal kanal içerisindeki lezyonlarda da uzman değerlendirmesiyle uygun girişim planlanabilir.
Cerrahi yöntem seçilirken lezyonların yerleşimi ve anal bölgenin anatomik özellikleri dikkate alınır.
Tedavi yönteminin seçimi, siğilin yalnızca büyüklüğüne değil, bulunduğu bölgeye ve hastanın klinik durumuna göre yapılmalıdır.
Makat Siğili Tedaviden Sonra Tekrarlar mı?
Evet. Makat siğilleri başarılı bir tedaviden sonra yeniden ortaya çıkabilir.
Bunun nedeni, uygulanan tedavinin görünür siğilleri ortadan kaldırmasına rağmen HPV enfeksiyonunun devam edebilmesidir.
Tekrarlama özellikle tedaviyi takip eden ilk aylarda görülebilir. Ancak her hastada mutlaka tekrar gelişeceği söylenemez.
Bağışıklık sisteminin durumu, lezyonların yaygınlığı ve önceki tedavi öyküsü takip sürecini etkileyebilir.
Siğilin tekrar ortaya çıkması, mutlaka yeniden HPV bulaştığı anlamına gelmez. Daha önce edinilmiş enfeksiyonla ilişkili lezyonlar da yeniden görülebilir. CDC
HPV ve Makat Siğili Kansere Neden Olur mu?
HPV enfeksiyonu ile makat kanseri arasında ilişki bulunmaktadır. Ancak bu durum, makat siğili bulunan herkesin kanser geliştireceği anlamına gelmez.
Genital ve anal siğillerin büyük bölümünden sorumlu olan HPV tip 6 ve 11, düşük kanser riski taşıyan tiplerdir.
Buna karşılık HPV tip 16 gibi yüksek riskli tiplerin kalıcı enfeksiyonu, anal bölgede kanser öncüsü hücresel değişikliklere ve bazı hastalarda makat kanserine neden olabilir.
Aynı kişide düşük ve yüksek riskli HPV tipleri birlikte bulunabilir.
Bu nedenle siğillerin görünümünden yola çıkarak kişinin yüksek riskli HPV taşıyıp taşımadığı belirlenemez.
Özellikle bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde ve belirli yüksek risk gruplarında anal kanser öncüsü lezyonlar açısından ek değerlendirme gerekebilir.
Makat siğili ile makat kanseri aynı hastalık değildir. Ancak şüpheli anal lezyonların yalnızca siğil olduğu varsayılmamalıdır. Cancer.gov
HPV Aşısı Makat Siğilinden Korur mu?
HPV aşısı, makat siğillerine neden olan bazı HPV tiplerine karşı koruma sağlayabilir. Özellikle HPV tip 6 ve 11, genital ve anal siğillerin büyük bölümünden sorumludur.
Dokuz valanlı HPV aşısı, bu tiplerin yanı sıra kanserle ilişkili bazı yüksek riskli HPV tiplerine karşı da koruma sağlar.
Ancak HPV aşısı mevcut makat siğillerini tedavi etmez ve daha önce edinilmiş HPV enfeksiyonunu ortadan kaldırmaz.
Aşının kimlere önerildiği, hangi yaşlarda uygulanabileceği ve koruyuculuğu hakkında ayrıntılı bilgi için HPV Aşısı Makat Siğilinden Korur mu? başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Türkiye'de aşılama için güncel ulusal uygulamalar ve kişinin sağlık durumu ayrıca dikkate alınmalıdır. CDC
HPV Bulaşma Riski Nasıl Azaltılabilir?
HPV bulaşma riskini tamamen ortadan kaldırmak her zaman mümkün değildir.
Bununla birlikte koruyucu önlemler enfeksiyon riskinin azaltılmasına yardımcı olabilir.
HPV aşısı, aşı kapsamındaki tiplere karşı korunmada önemli bir yöntemdir.
Prezervatif kullanımı HPV bulaşma riskini azaltabilir. Ancak prezervatifin kapatmadığı cilt bölgelerinden de bulaşma olabileceği için tam koruma sağlamaz.
Görünür siğil bulunan dönemde doğrudan temasın önlenmesi ve cinsel partnerlerin bilgilendirilmesi önemlidir.
HPV tanısı alan kişilerde diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar açısından değerlendirme de önerilebilir.
HPV enfeksiyonunun yaygın olduğu ve uzun süre belirti vermeden bulunabildiği unutulmamalıdır.
Makat Siğili Olan Kişinin Partneri de Muayene Olmalı mı?
HPV, görünür siğil bulunmasa bile partnerler arasında bulaşabilir.
Bu nedenle makat siğili tanısı alan kişinin mevcut partnerinin durum hakkında bilgilendirilmesi önemlidir.
Partnerde herhangi bir belirti bulunmayabilir.
Ancak görünür lezyonlar varsa muayene yapılması gerekir. Diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar açısından değerlendirme de uygun olabilir.
Yalnızca partnerinde makat siğili bulunduğu için belirti göstermeyen herkese HPV testi yapılması önerilmez.
HPV'nin ne zaman bulaştığı çoğu zaman belirlenemediğinden, yeni saptanan bir enfeksiyonun yakın zamanda bulaştığı sonucuna varılamaz. CDC
Makat Siğili İçin Hangi Doktora Gidilir?
Makat çevresinde veya anal kanal içerisinde siğil şüphesi bulunan hastalar genel cerrahi uzmanına başvurabilir.
Özellikle anal kanal içerisindeki lezyonların değerlendirilmesi ve gerekli girişimlerin planlanmasında kolorektal cerrahi deneyimi önemlidir.
Lezyonların yerleşimine ve hastanın özelliklerine göre dermatoloji, kadın hastalıkları ve doğum veya enfeksiyon hastalıkları uzmanlarının değerlendirmesi de gerekebilir.
Tanı sırasında yalnızca görünür siğiller değil, eşlik edebilecek farklı anal bölge hastalıkları da dikkate alınmalıdır.
Makat Siğili Şüphesinde Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Makat çevresinde yeni gelişen, büyüyen veya sayısı artan siğil benzeri oluşumların değerlendirilmesi önerilir.
Özellikle aşağıdaki durumlarda muayene geciktirilmemelidir:
- Lezyonlarda hızlı büyüme
- Tekrarlayan veya açıklanamayan kanama
- Sert, düzensiz ya da ülserleşmiş görünüm
- Belirgin ağrı
- Tedaviye rağmen devam eden lezyonlar
- Bağışıklık sistemini etkileyen bir hastalığın bulunması
Bu belirtiler mutlaka kötü huylu bir hastalık olduğu anlamına gelmez. Ancak ayırıcı tanı açısından önem taşır.
Sıkça Sorulan Sorular
HPV olan herkeste makat siğili çıkar mı?
Hayır. HPV enfeksiyonu bulunan herkesin makat siğili geliştirmesi beklenmez. Enfeksiyon belirti vermeden devam edebilir veya bağışıklık sistemi tarafından kontrol altına alınabilir.
Makat siğili cinsel ilişki olmadan bulaşır mı?
HPV, enfekte cilt veya mukozayla yakın temas yoluyla bulaşabilir. Penetratif cinsel ilişki bulaşma için zorunlu değildir. Anal siğiller, anal cinsel ilişki öyküsü bulunmayan kişilerde de görülebilir.
Makat siğili tehlikeli midir?
Makat siğillerinin büyük bölümü iyi huyludur. Ancak bazı lezyonlar başka hastalıklarla karışabilir. Şüpheli görünümlü veya kalıcı lezyonların değerlendirilmesi gerekir.
Makat siğili tedavi edilmezse ne olur?
Bazı siğiller kendiliğinden kaybolabilirken bazıları aynı kalabilir veya büyüyebilir. Tedavi gerekliliği lezyonların özelliklerine ve hastanın durumuna göre belirlenir.
Makat siğili yakıldıktan sonra tekrar çıkar mı?
Evet. Elektrokoterizasyon veya başka yöntemlerle siğillerin ortadan kaldırılmasından sonra yeni lezyonlar gelişebilir. Tedavi, HPV enfeksiyonunun tamamen ortadan kalktığını garanti etmez.
HPV testi makat siğilini gösterir mi?
Makat siğillerinin tanısı genellikle muayeneyle konulur. Rutin HPV DNA testi, görünür anal siğillerin tanısını doğrulamak veya tedavi yöntemini belirlemek için önerilmez.
HPV aşısı olan kişilerde makat siğili çıkar mı?
Aşı, kapsadığı HPV tiplerine karşı koruma sağlar ancak bütün HPV tiplerini kapsamaz. Ayrıca aşı öncesinde edinilmiş enfeksiyonları tedavi etmez. Bu nedenle aşılanmış kişilerde de siğil gelişmesi mümkündür.
Makat siğili hemoroid ile karıştırılır mı?
Evet. Makat çevresindeki kabarıklıklar hemoroid, cilt katlantısı veya başka deri lezyonlarıyla karıştırılabilir. Kesin ayrım için muayene gerekebilir.